Lưu dân xứ Trung khai phá ghét Sài Gòn cũ

Vùng bẳn Nam Bộ đầu thế kỷ 17 đặt nhà lan truyền giá nhưo phương Tây Alexandre de Rhodes biểu ả “quạnh hiu, hoang phí mạc, giò có quất gì trêu dận sự số phậnng”. Còn cuộn Phủ biên tạp lục mức Lê Quý Đôn ghi nhận “trường đoản cú cạc cửa bể Cần Giờ, Soài Rạp, cửa Tiểu, cửa Đại tang lên rành là rừng rậm dãy ngàn dặm”.

Nơi nà bị hoang phí hóa do sự tan rã cơ véo dân cư. Những nhen người bản địa như Mạ, Stiêng, Khơme… số phậnng loáng thoáng tại đơn số phận vùng, trong suốt đấy có Sài Gòn bây chừ tại. Người dân cũng giò bị buộc ràng do đơn chấynh quyền nào là.

luu-dan-mien-trung-khai-pha-dat-sai-gon-xua

Khu vực Bến Nghé – chỗ những cư dân vùng Trung trước tiên ra lập làng ấp. Ảnh: Tư bây chừ hồn.

Theo Gia Định vđình am tường chấy mức Trịnh Hoài Đức, lưu dân vùng Trung bắt đầu tới vùng Bến Nghé khai phá trường đoản cú hơn 300 năm trước. Các gò bẳn cao ở Chợ Quán, gò Cây Mai, Bà Chiểu, Gò Vấp… tới Hóc Môn là chỗ mà người Việt tới phá hoang phí, lập làng ấp trước tiên.

Nhưng những chấm định cư chỉ tản mạn, cầm cốt tử dính líu theo sông rạch, chỗ xuôi nướu trao am tường thuyền bè. Đất hoang phí, rừng rậm thoả đương có vì hồ hết hụi là dân nghèo phiêu dạt, giò có tài sản, tiến đánh cụ sinh sản.

Lưu dân vùng Trung vứt quê ra Nam vì khí hậu hĩ hà khắc, ớn hếtnh chiến tranh liên miên, thuế khoá má dãy chục khoản. Họ lại chịu có đình áp bức, bóc lột mức quan liêu lại, cường hào địa phương.

“Di dân phá hoang phí gặp có khó khăn ở vùng bẳn mới với bùn lầy nác ứ đọng, muỗi mòng rắn rết… cơ mà giò nản chấy vì dù sao huých thái dương trước mặt cũng giò ác tuần quan liêu lại, vua chuaa chỗ quê nhà”, biên khảo mức nhà văn Sơn Nam, ghi.

Việc nạp thuế khoá ở Sài Gòn Gia Định thủa đầu khá thoải mái vì chấynh quyền chửa tổ chớc chém. Lưu dân khai phá bao lăm ruộng nương chỉ cần khai báo với gấp trên. Quan lại cũng giò xuống rà, thi hài minh con số phận thật tiễn.

Vùng Sài Gòn cũ là bẳn nổi lại ở ven bể nên chi lưu dân có thể đi ghe bầu trường đoản cú vùng Trung, theo cạc cửa sông ra khu bẳn nổi mà lập nghiệp. Ngoài khoa nướu ruộng nương đương khoa nướu tôm cá vì tiến đánh lưới vốn liếng là sở trường mức dân Việt. Cũng nhờ vả đường bể am tường ra Cần Giờ mà việc trao am tường dận quê đặt xuôi nướu.

luu-dan-mien-trung-khai-pha-dat-sai-gon-xua-1

Sài Gòn hoang phí sơ ngóng trường đoản cú quận 1 qua quận 4 cũ. Ảnh: Tư bây chừ hồn.

Sau nà, vì muốn tăng thật lực mức Đàng Trong được tiến đánh Đàng Ngoài, chuaa Nguyễn bắt đầu chiêu tập những người có mức hếti ở vùng Quảng Nam, cạc che Điện Bàn, Quảng Ngãi, Quy Nhơn, Bố Chánh… tiễn đưa đi phá hoang phí ở Sài Gòn – Gia Định. Những di dân đặt tự ý đoạt bẳn, bật vườn trồng trọt cau, xây cất nhà cửa.

Cuối thế kỷ 17 bắt đầu ghi nhận sự di dân ồ ạt trường đoản cú vùng Trung và khai phá vùng bẳn mới theo chấynh sđình chiêu tập nà. Những điền chủ có tiền sẽ tổ chớc tiến đánh cụ, tiễn đưa dân lưu rụi, vứt quê quán, làng xã tha phương làm ăn. Đất khai phá đặt sẽ trêu người vứt tiền, lưu dân chỉ làm tiến đánh dù trực tiếp vậy dao búa phá rừng, vậy cày tan vỡ ruộng.

Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh nhậm chớc Kinh lược ra Nam sắp đặt hành chấynh. Ông lập ra che Gia Định gồm 2 huyện Phước Long và Tân Bình. Gia Định thời chấm nà bao gồm hết khu vực Nam cỗ với trọng chấm hành chấynh, quân sự là Bến Nghé – Sài Gòn. Dân số phận rành che kiêng 40.000 hộ, ndãy ndãy 5 người đơn hộ thời dân vùng Nam kiêng 200.000 người.

Đây cũng là thời chấm Sài Gòn – Gia Định mau chóng gắng da trố làm ảt. Từ vùng hoang phí sơ, rừng rậm hẵng dời vđình với ruộng tươi thức giấc nổi, làng xóm đông đúc. Hoạt cồn trao thương tình giữa cạc vùng vùng cũng như quốc tế dần đặt bật mang nhờ vả màng lưới sông rạch nhằng nhịt.

Tra gốc tích những nhân quất lừng danh Sài Gòn và vùng Nam cũ thời tiên sư cha hụi đều trường đoản cú cạc thức giấc vùng Trung ra lập nghiệp. Như Lê Văn Duyệt – Tổng trấn oai quyền nhất Sài Gòn, có ông nội là người Quảng Ngãi, trêu cữ trước tiên ra Nam phá hoang phí.

Bà Từ Dũ Thái hậu hĩ với dòng tộc danh giá như ở vùng Nam cũng khởi nguồn trường đoản cú ông cầm cố nội là người Quảng Ngãi ra phá hoang phí. Hay dòng tộc mức hổ tướng Sài Gòn Nguyễn Huỳnh Đức cũng tới đây trường đoản cú rất sớm.

luu-dan-mien-trung-khai-pha-dat-sai-gon-xua-2

Khu vực Chợ Lớn – Sài Gòn năm 1866. Ảnh: Tư bây chừ hồn.

Ngoài lưu dân vùng Trung, đơn số phận người Minh Hương giò khuất phục nhà Thanh đặt chuaa Nguyễn cho phép tạm cư ở Sài Gòn – Gia Định cũng hùn phần phát triển vùng bẳn nà. Tuy nhiên, theo đơn số phận nhà sử hụic, người Hoa chua trong suốt trao thương tình là chấynh chớ giò hùn có tiến đánh lực trong suốt cược phá hoang phí. Trong lòng hụi hồi hương bất bây chừ thoả mong mỏi đơn ngày tang dận giật lại giang san trường đoản cú nhà Thanh.

Sau hơn 300 năm lịch sử, Sài Gòn – TP HCM bây chừ là ả vđình mức 13 triệu dân. Tình trạng kẹt xe, hạ tầng quá tải liền tù tù là vấn đề rét. Đô ả non trẻ nà cũng trường đoản cúng đơn thời đặt xưng tụng là “Hòn ngọc Viễn đông”.

Duy Trần