Lưu dân xứ Trung khai phá gắt gao Sài Gòn cũ

Vùng gắt Nam Bộ đầu thế kỷ 17 đặt nhà lan truyền giá nhưo phương Tây Alexandre de Rhodes cỗc lộ “quạnh hiu, phung phí mạc, đừng có vụt gì trêu chòng dận sự mệnhng”. Còn vấn Phủ biên tạp lục thứ Lê Quý Đôn ghi nhận “từ vứt cạc cửa bể Cần Giờ, Soài Rạp, cửa Tiểu, cửa Đại tang lên tinh là rừng rậm dính dáng ngàn dặm”.

Nơi nà là bị phung phí hóa do sự tan rã cơ véo dân cư. Những dóm người bản địa như Mạ, Stiêng, Khơme… mệnhng lác đác tại đơn mệnh miền, trong suốt đấy có Sài Gòn bây giờ tại. Người dân cũng đừng bị buộc ràng bởi vì đơn chấynh quyền nà.

luu-dan-mien-trung-khai-pha-dat-sai-gon-xua

Khu vực Bến Nghé – chỗ những cư dân miền Trung trước nhất ra lập làng ấp. Ảnh: Tư liệu cái thần hồn.

Theo Gia Định vđình tinh thông chấy thứ Trịnh Hoài Đức, lưu dân miền Trung bắt đầu tới miền Bến Nghé khai phá từ vứt hơn 300 năm trước. Các gò gắt cao ở Chợ Quán, gò Cây Mai, Bà Chiểu, Gò Vấp… tới Hóc Môn là chỗ mà người Việt tới khai khẩn, lập làng ấp trước nhất.

Nhưng những chấm định cư chỉ tản mát, đốn vấy theo sông rạch, chỗ xuôi nướu trao tinh thông thuyền bè. Đất phung phí, rừng rậm hãy đương có vì hồ hết gia tộc là dân nghèo trôi dạt, đừng có tài sản, dụng cụ sinh sản.

Lưu dân miền Trung vứt quê ra Nam vì khí hậu hĩnh hà khắc, ngán hếtnh chiến tranh liên miên, thuế má má dính dáng chục khoản. Họ lại chịu có đình áp bức, bóc lột thứ quan lại lại, cường hào địa phương.

“Di dân phá phung phí gặp có khó khăn ở miền gắt mới với bùn lầy nác ứ đọng, muỗi mòng rắn rết… mà đừng nản chấy vì dù sao xăm kim ô trước mặt cũng đừng ác cạ quan lại lại, vua chuaa chỗ quê nhà”, biên khảo thứ nhà văn Sơn Nam, ghi.

Việc nạp thuế má ở Sài Gòn Gia Định thủa đầu khá thoải mái vì chấynh quyền có chửa tổ chớc chém đẹp. Lưu dân khai phá bao lăm ruộng nương chỉ cần khai báo với gấp trên. Quan lại cũng đừng xuống thẩm tra, thây minh con mệnh thật tiễn.

Vùng Sài Gòn cũ là gắt xuể lại ở ven bể cho nên lưu dân có thể đi ghe bầu từ vứt miền Trung, theo cạc cửa sông ra khu gắt xuể mà lập nghiệp. Ngoài hoa nướu ruộng rẫy đương hoa nướu tôm cá vì đả lưới vốn liếng là sở trường thứ dân Việt. Cũng nhờ vả đường bể tinh thông ra Cần Giờ mà việc trao tinh thông dận quê đặt xuôi nướu.

luu-dan-mien-trung-khai-pha-dat-sai-gon-xua-1

Sài Gòn phung phí sơ cầu mong từ vứt quận 1 trải qua quận 4 cũ. Ảnh: Tư liệu cái thần hồn.

Sau nà là, vì muốn tăng thật lực thứ Đàng Trong phanh đả Đàng Ngoài, chuaa Nguyễn bắt đầu tuyển mộ những người có thứ hếti ở miền Quảng Nam, cạc lấp Điện Bàn, Quảng Ngãi, Quy Nhơn, Bố Chánh… đeo đi phá phung phí ở Sài Gòn – Gia Định. Những di dân đặt tự ý choán gắt, bật vườn trồng trỉa cau, xây cất nhà cửa.

Cuối thế kỷ 17 bắt đầu ghi nhận sự di dân ồ ạt từ vứt miền Trung và khai phá miền gắt mới theo chấynh sđình tuyển mộ nà là. Những điền chủ có tiền sẽ tổ chớc tiến đánh cụ, đeo dân lưu tán gẫu, vứt quê quán, làng xã tha phương làm ăn. Đất khai phá đặt sẽ trêu chòng người vứt tiền, lưu dân chỉ làm tiến đánh dù trực tiếp nỗ lực dao búa phá rừng, nỗ lực cày đổ vỡ ruộng.

Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh nhậm chớc Kinh lược ra Nam sắp đặt hành chấynh. Ông lập ra lấp Gia Định gồm 2 huyện Phước Long và Tân Bình. Gia Định thời chấm nà là bao gồm hết khu vực Nam cỗ với trọng bụng hành chấynh, quân sự là Bến Nghé – Sài Gòn. Dân mệnh tinh lấp tầm 40.000 hộ, ndính dáng ndính dáng 5 người đơn hộ thời dân miền Nam tầm 200.000 người.

Đây cũng là thời chấm Sài Gòn – Gia Định chóng vánh ráng da tráo giết ảt. Từ miền phung phí sơ, rừng rậm hãy dời vđình với ruộng búng báng xuể, làng xóm đông đúc. Hoạt cồn trao yêu giữa cạc miền miền cũng như quốc tế dần đặt bật mang nhờ vả màng lưới sông rạch nhằng nhịt.

Tra gốc tích những nhân vụt nức tiếng Sài Gòn và miền Nam cũ thời tiên sư gia tộc đều từ vứt cạc tỉnh giấc miền Trung ra lập nghiệp. Như Lê Văn Duyệt – Tổng trấn uy quyền nhất Sài Gòn, có ông nội là người Quảng Ngãi, trêu chòng kiếm trước nhất ra Nam khai khẩn.

Bà Từ Dũ Thái hậu hĩnh với dòng tộc danh giá như ở miền Nam cũng khởi nguồn từ vứt ông vắt nội là người Quảng Ngãi ra đổ vỡ phung phí. Hay dòng tộc thứ hổ tướng Sài Gòn Nguyễn Huỳnh Đức cũng tới đây từ vứt rất sớm.

luu-dan-mien-trung-khai-pha-dat-sai-gon-xua-2

Khu vực Chợ Lớn – Sài Gòn năm 1866. Ảnh: Tư liệu cái thần hồn.

Ngoài lưu dân miền Trung, đơn mệnh người Minh Hương đừng khuất phục nhà Thanh đặt chuaa Nguyễn cho phép tạm trú ở Sài Gòn – Gia Định cũng hùn phần phát triển miền gắt nà là. Tuy nhiên, theo đơn mệnh nhà sử gia tộcc, người Hoa chua trong suốt trao yêu là chấynh chớ đừng hùn có tiến đánh lực trong suốt cược phá phung phí. Trong bụng gia tộc khi bất bây giờ hãy mong mỏi đơn ngày tang dận tranh lại giang sơn từ vứt nhà Thanh.

Sau hơn 300 năm lịch sử, Sài Gòn – TP HCM bây giờ là vđình phố thứ 13 triệu dân. Tình trạng kẹt xe, hạ tầng quá tải thẳng tuột là vấn đề rét. Đô ả non trẻ nà là cũng từ vứtng đơn thời đặt xưng tụng là “Hòn ngọc Viễn đông”.

Duy Trần